Vật lý 8
Bài 1: Sử dụng một số hóa chất, thiết bị cơ bản trong phòng thí nghiệm - Vật lý 8
Bộ sách: Kết nối tri thức
KHTN 8 (PHẦN VẬT LÝ) • KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
BÀI 1: SỬ DỤNG MỘT SỐ HÓA CHẤT, THIẾT BỊ CƠ BẢN TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM
I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM
1. Nhận biết hóa chất và quy tắc an toàn
- Các hóa chất đều được đựng trong chai, lọ kín và có dán nhãn ghi đầy đủ thông tin: tên hóa chất, công thức hóa học, độ tinh khiết, nhà sản xuất, hạn sử dụng và các ký hiệu cảnh báo nguy hiểm.
- Quy tắc an toàn: Không dùng tay trực tiếp lấy hóa chất; không nếm hoặc ngửi trực tiếp; không đổ hóa chất thừa lại bình chứa ban đầu; sử dụng dụng cụ bảo hộ (kính, găng tay, áo choàng phòng thí nghiệm) khi làm thí nghiệm.
Hình 1.1: Một số dụng cụ lấy hóa chất và thiết bị thực hành cơ bản trong phòng thí nghiệm
2. Một số thiết bị đo lường và điện cơ bản (Phần Vật lí)
- Thiết bị đo pH: Dùng để xác định tính acid hoặc base của dung dịch. Sử dụng bằng cách nhúng điện cực của máy vào dung dịch cần đo và đọc giá trị hiển thị trên màn hình.
- Huyết áp kế: Thiết bị dùng để đo huyết áp cơ thể con người.
- Thiết bị điện trong phòng thí nghiệm:
- Nguồn điện (Pin): Thường dùng pin 1,5V, 3V, 6V, 9V... cung cấp dòng điện một chiều (DC).
- Biến áp nguồn: Thiết bị biến đổi điện áp xoay chiều (AC) 220V từ nguồn lưới điện thành điện áp xoay chiều (AC) hoặc một chiều (DC) có giá trị nhỏ hơn (từ 3V đến 24V) để đảm bảo an toàn.
- Ampe kế (A): Thiết bị dùng để đo cường độ dòng điện trong mạch. Chú ý mắc nối tiếp ampe kế vào đoạn mạch cần đo sao cho chốt dương (+) nối về phía cực dương của nguồn.
- Vôn kế (V): Thiết bị dùng để đo hiệu điện thế giữa hai điểm. Mắc song song vôn kế vào hai đầu đoạn mạch cần đo.
Hình 1.2: Thiết bị điện cơ bản trong phòng thí nghiệm Vật lý (Ampe kế, Vôn kế, Biến áp nguồn)
II. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM ÔN TẬP
Câu 1. Khi lấy hóa chất dạng bột hoặc hạt nhỏ, ta nên sử dụng dụng cụ nào sau đây?
- A. Tay trực tiếp.
- B. Thìa thủy tinh hoặc thìa kim loại.
- C. Kẹp panh.
- D. Ống hút nhỏ giọt.
Đáp án đúng: B. Sử dụng thìa thủy tinh hoặc thìa kim loại chuyên dụng để lấy hóa chất rắn dạng bột/hạt nhỏ đảm bảo an toàn và chính xác.
Câu 2. Để đo cường độ dòng điện trong mạch điện, người ta sử dụng dụng cụ nào?
- A. Vôn kế.
- B. Ampe kế.
- C. Nhiệt kế.
- D. Thiết bị đo pH.
Đáp án đúng: B. Ampe kế (kí hiệu chữ A trên mặt đồng hồ) dùng để đo cường độ dòng điện.
Câu 3. Phát biểu nào sau đây là SAI về quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm?
- A. Không được ăn uống trong phòng thí nghiệm.
- B. Có thể ngửi trực tiếp các hóa chất lạ.
- C. Đọc kỹ hướng dẫn và nhãn chai trước khi dùng.
- D. Rửa tay thật sạch bằng xà phòng sau khi làm thí nghiệm.
Đáp án đúng: B. Tuyệt đối không được ngửi trực tiếp hóa chất lạ vì nhiều hơi hóa chất rất độc hoặc gây bỏng đường hô hấp.
Câu 4. Biến áp nguồn trong phòng thí nghiệm có chức năng chính là gì?
- A. Tăng cường độ dòng điện lên mức tối đa.
- B. Biến đổi điện áp xoay chiều 220V thành điện áp an toàn (3V - 24V).
- C. Đo điện năng tiêu thụ của đoạn mạch.
- D. Tích trữ điện năng như một pin dự phòng.
Đáp án đúng: B. Biến áp nguồn hạ áp từ 220V xuống mức điện áp thấp an toàn (3V - 24V) phục vụ thí nghiệm học sinh.
Câu 5. Thiết bị vôn kế trong sơ đồ mạch điện được mắc như thế nào?
- A. Mắc song song với đoạn mạch cần đo.
- B. Mắc nối tiếp với đoạn mạch cần đo.
- C. Mắc ở bất kỳ vị trí nào.
- D. Mắc nối tiếp với nguồn điện.
Đáp án đúng: A. Vôn kế luôn được mắc song song vào hai đầu đoạn mạch hoặc thiết bị cần đo hiệu điện thế.