Bài 2 (Bài 3 SGK): Mol và tỉ khối chất khí - Hóa học 8
BÀI 2 (BÀI 3 SGK): MOL VÀ TỈ KHỐI CHẤT KHÍ
★ KHỞI ĐỘNG
Trong đời sống, để đếm số lượng các vật có kích thước nhỏ như hạt gạo, hạt ngô, người ta thường dùng đơn vị cân hoặc đấu. Tuy nhiên, các nguyên tử và phân tử có kích thước vô cùng nhỏ bé, mắt thường không thể nhìn thấy.
Làm thế nào để các nhà hóa học có thể "cân, đo, đếm" được số lượng nguyên tử, phân tử một cách chính xác nhất? Tại sao một số loại khí gas độc lại dễ dàng tích tụ dưới đáy giếng sâu? Bài học này sẽ giúp các em trả lời.
I. KHÁI NIỆM VỀ MOL
Mol là lượng chất có chứa NA (6,022 × 1023) nguyên tử hoặc phân tử của chất đó. Con số 6,022 × 1023 được gọi là hằng số Avogadro, kí hiệu là NA.
???? HOẠT ĐỘNG HỌC SINH
- Hãy tính số nguyên tử Sắt (Fe) có trong 0,5 mol sắt. (Gợi ý: 0,5 × 6,022 × 1023 = 3,011 × 1023 nguyên tử Fe)
- Một lượng nước chứa 1,2044 × 1024 phân tử H2O tương ứng với bao nhiêu mol nước? (Gợi ý: 2 mol nước)
II. KHỐI LƯỢNG MOL (M)
Khối lượng mol (M) của một chất là khối lượng tính bằng gam của NA nguyên tử hoặc phân tử chất đó. Đơn vị của khối lượng mol là gam/mol (g/mol).
???? KIẾN THỨC CỐT LÕI
Công thức tính số mol theo khối lượng: n = m / M
- n là số mol chất (mol).
- m là khối lượng chất (g).
- M là khối lượng mol của chất (g/mol).
III. THỂ TÍCH MOL CỦA CHẤT KHÍ Ở ĐIỀU KIỆN CHUẨN
Thể tích mol của chất khí là thể tích chiếm bởi NA phân tử của chất khí đó. Ở điều kiện chuẩn (nhiệt độ 25 °C, áp suất 1 bar), 1 mol của bất kì chất khí nào cũng đều chiếm thể tích là 24,79 lít.
???? KIẾN THỨC CỐT LÕI
Công thức tính thể tích chất khí ở đkc: V = n × 24,79
- V là thể tích khí ở điều kiện chuẩn (lít).
- n là số mol của chất khí (mol).
IV. TỈ KHỐI CỦA CHẤT KHÍ
- Để biết khí A nặng hay nhẹ hơn khí B bao nhiêu lần, ta so sánh khối lượng mol của khí A (MA) với khối lượng mol của khí B (MB):
dA/B = MA / MB - Để biết khí A nặng hay nhẹ hơn không khí bao nhiêu lần, ta so sánh MA với khối lượng mol trung bình của không khí là 29 g/mol:
dA/kk = MA / 29
???? EM CÓ BIẾT?
Khí Carbon dioxide (CO2) có khối lượng mol là 44 g/mol. Tỉ khối của khí CO2 đối với không khí là: d = 44 / 29 ≈ 1,52.
Vì 1,52 > 1 nên khí CO2 nặng hơn không khí khoảng 1,52 lần. Do đó, trong các hang động sâu hoặc đáy giếng, khí CO2 thường tích tụ ở bên dưới và có thể gây ngạt thở nếu không có sự lưu thông gió tốt.
V. BÀI TẬP LUYỆN TẬP & VẬN DỤNG (CÓ ĐÁP ÁN CHI TIẾT)
???? BÀI TẬP & HƯỚNG DẪN GIẢI
Bài tập 1: Tính thể tích ở điều kiện chuẩn của 0,2 mol khí Oxygen (O2).
➜ Lời giải chi tiết: Áp dụng công thức tính thể tích khí ở điều kiện chuẩn:
V = n × 24,79 = 0,2 × 24,79 = 4,958 (lít).
Đáp số: 4,958 lít khí O2.
Bài tập 2: Hãy cho biết khí Methane (CH4, M = 16 g/mol) nặng hay nhẹ hơn không khí bao nhiêu lần? Có nên thu khí này bằng cách ngửa bình không?
➜ Lời giải chi tiết: Tỉ khối của khí CH4 đối với không khí là:
dCH4/kk = MCH4 / 29 = 16 / 29 ≈ 0,55.
Vì d < 1 nên khí methane nhẹ hơn không khí khoảng 0,55 lần. Do nhẹ hơn không khí nên khí CH4 sẽ bay lên trên, ta phải thu khí bằng cách úp ngược bình chứa chứ không thể ngửa bình.
Đáp số: Nhẹ hơn không khí 0,55 lần, thu bằng cách úp bình.